Nhưng hè phố nhiều tuyến phố, con đường ở Hà Nội đã bị người dân chiếm dụng làm nơi kinh doanh, buôn bán nên người đi bộ phải đi xuống lòng đường. Việc chỉnh trang để thị thành trở nên đô thị văn minh là thật sự cấp thiết. Khoan hãy nói đến những điều lớn lao. Mỗi ai yêu Hà Nội, hãy diễn đạt bằng cách làm đẹp tỉnh thành bằng cách tự chỉnh trang hạ, tuân thủ những quy định chung, trả lại “nhan sắc” cho hè phố.
xâm lấn của chung làm không gian kinh dinh
Để đi một cách thông tỏ trên hè phố Hà Nội là điều rất khó giờ, người đi bộ luôn bị cản ngăn bởi tình trạng xâm lấn hè phố. Có thể kể ra tiêu biểu như phố Triệu Việt Vương, đầy rẫy hàng quán cà phê và hè phố luôn phải nhường chỗ để xe; phố Lương Văn Can, Hàng Cân luôn chan chứa đồ chơi; phố Hàm Long nhan nhản bàn ghế, hoa nhựa; phố Lương Định Của nhộn nhạo người bán hoa quả... rồi còn biết bao nhiêu hè phố biến thành “điểm đen” bởi những quán bia hơi, những quầy nướng vịt, quầy thịt chó, quầy hoa quả... Có thể nói là muôn kiểu lấn chiếm, mạnh ai nấy dùng hè phố làm của riêng, nơi kinh doanh. Gia đình nào ở mặt phố, bày ra kinh doanh là một nhẽ, họ lại cho người khác thuê phần hè phố để có thêm một khoản tiền. hiện giờ một số tuyến phố của thành phố đã cấm buôn bán hàng rong. Còn lại những người buôn bán vặt, hàng rong vẫn dùng hè phố của những tuyến chưa bị cấm làm chỗ buôn bán. Đã có một đề tài nghiên cứu đã đi sâu “điều tra tầng lớp học” tìm cách lý giải hiện tượng này tại thị thành nước ta, hướng tới việc tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn này, đã thống kê mấy loại “lấn chiếm” dễ nhận biết: nhà mặt phố nhưng cửa hàng chật phải “lấn” ra hè bày hàng được nhiều; nhà sâu trong hẻm phải ra “cửa hẻm” kiếm chút diện tích tiếp cận người qua phố; một hốc tường của nhà công cộng có chút khoảng lùi rất dễ bị chiếm dụng bày bán hàng; một mặt tường hoặc hàng rào được đục phá tìm diện tích lấn ra phố...
Không ít người lấn cả lòng đường để buôn bán.
Phải khẳng định, chính quá trình thành phố hóa nhanh chóng, dân số tăng, cộng thêm việc di dân tự do ngoại tỉnh đã làm cho Hà Nội rơi vào tình trạng “phố phường chật hẹp người đông đúc”. Nhiều đường phố và hè phố cũng chóng vánh trở nên quá tải. Những nơi chật hẹp nhất thường nằm ở những nơi có ý nghĩa lịch sử được hình thành đã lâu. Nơi ấy thường được gọi là “đất vàng” và hè phố lại cũng chính là “con gà đẻ trứng vàng”. Bám vào đất này là có đất sống bởi hàng hóa và dịch vụ bày bán ở đây thường rất đông khách. Chủ nhân chiếm dụng đất vàng chính là bộ phận dân cư sống bằng buôn bán nhỏ - bộ phận còn rất đông đảo trong thành phần dân cư hiện nay, sống với nguồn thu nhập bấp bênh. Nghèo nên phải cố bám hạ để sống, dẫn đến tình trạng giải tỏa nơi này thì nơi khác bị xâm lấn, sáng giải tỏa thì chiều tái lấn chiếm. Hè phố những tuyến không bị cấm lúc nào cũng trở nên nóng rẫy, ngột ngạt.
Tôi đã từng có những dịp cùng lực lượng chức năng ở nhiều phường thực thi nhiệm vụ, xóa bỏ quảng cáo “rác”, thu vén biển lăng xê sai quy định, cưỡng chế các hộ vi phạm che ô, làm mái tôn chìa ra thềm. Tôi cũng chứng kiến ngồi dưng gian nhiều phường, có cả đống lổn nhổn biển lăng xê, ghế nhựa, bàn sắt và nhiều đồ khác bị thu giữ, lưu trữ nhiều năm. Người vi phạm phải bị xử lý. Nhưng tiếc là suốt nhiều năm, công việc xử lý vẫn chưa triệt để và bất kể lúc nào lực lượng chức năng vẫn phải... dẹp hạ! Ông Nguyễn Cường Hùng, Phó chủ toạ UBND phường Định Công (Hoàng Mai), san sẻ: “Việc quản lý hạ luôn là bài toán khó mà lực lượng chức năng phải căng mình ra, thực hành nghiêm trang, nghĩa vụ!”.
Khắc phục bằng nhiều giải pháp
Cũng phải khẳng định, hè phố có đời sống của nó. Như kiến trúc sư (KTS) Trần Huy Ánh, cho biết: “Mưu sinh ở đó cũng là một nét văn hóa, một thế giới riêng trong đời sống thành phố, là một phần bộ mặt của tỉnh thành. Nghịch lý xảy ra là người nghèo vẫn phải sống, phải có cái ăn, cái mặc. Mà đã liên hệ đến miếng cơm, manh áo thì việc cấm đoán là khó lắm thay”.
Đồng ý kiến ấy, nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, trật tự hò về căn bản là lề đường được sử dụng đúng chức năng cơ bản, là phần gắn liền với đường phố dành ưu tiên tối đa cho hoạt động đi bộ. Song nếu hiểu thứ tự vỉa hè một cách đơn giản là thảy các vỉa hè trong thị thành đều phải thông thoáng hoàn toàn, tuyệt đối không có các hoạt động khác, thì sẽ triệt tiêu các hoạt động đô thị gắn liền hạ, nảy sinh mâu thuẫn trong quản lý và phát triển. Bên cạnh chức năng chính là không gian đi bộ, thềm còn là không gian của cây xanh, thảm cỏ, là nơi lắp đặt các thiết bị đường phố: đèn chiếu sáng, thùng rác... là một phần nơi chốn sinh hoạt thành phố và hoạt động kinh tế hạ. Một phần hoạt động kinh tế hò cũng góp phần giải quyết vấn đề của nền kinh tế mà chính quyền có thể khó giải quyết.
Vậy làm sao để quản được những người buôn bán, để họ ý thức gìn giữ “nhan sắc” cho phố là điều khó. trước nhất phải làm sao để giảm nghèo thành thị, từ đó giảm số người bám hè phố mưu sinh. Chừng nào việc xóa nghèo thị thành chưa có bước đi nhanh thì việc lấn chiếm để sinh hoạt sống của người nghèo sẽ là chuyện dậm chân tại chỗ. Không ai nghĩ rằng có thể giải quyết việc này trong càng ngày càng ngày hai. Nhưng có lẽ nào chúng ta chịu khoanh tay để tình trạng này tiếp diễn? Các cấp lãnh đạo chẳng thể cấm kinh doanh buôn bán trên hè phố bằng những biện pháp cứng nhắc, mà phải nhìn vào hiện trạng của đời sống xã hội dân cư. Rồi bằng những quy định, những cơ chế, bổn phận quản lý rõ ràng để người dân làm theo.
Mấu chốt thứ hai của vấn đề là việc tuyên truyền nâng cao tinh thần người dân. Các biện pháp xử phạt hành chính trong trường hợp người dân cố tình vi phạm pháp luật cũng cần thiết, nhưng biện pháp quan trọng hơn chính là vận động giáo dục để mọi người cùng thấy rõ việc tạo hình ảnh thành thị văn minh trên đường phố là bổn phận và cũng là niềm tự hào chung khi được thừa hưởng các không gian tỉnh thành mà truyền thống văn hóa của cha ông để lại. Dân ta vốn có truyền thống “khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”, dù có chật hẹp nhưng nếu tinh thần coi trọng quyền có không gian đi bộ của mọi người dân đô thị, họ sẽ có cách sắp xếp khéo đảm bảo tối thiểu của không gian này. Một số tuyến phố ở trọng tâm được cán bộ quản lý ở phường quan tâm đã có sự xếp đặt phân ranh giới cho phần để xe đạp, xe máy, đã đảm bảo được một phần không gian hợp lý cho người đi bộ. Tiếc là con số này không nhiều.
vỉa hè luôn đông đúc người buôn bán vặt.
Khá nhiều thành thị ở châu Âu, châu Á có hiện tượng sử dụng hè vào các dịch vụ bán hàng, ăn uống. Rất phổ thông là dịch vụ giải khát và ăn nhẹ trên hè phố, thường diễn ra vào buổi sáng (điểm tâm) và buổi tối (cà phê) - ban ngày thường không có dịch vụ này. Chính những dịch vụ này làm cho đô thị sinh động. Một số khu hàng quán vỉa hè rất đông khách. Tại những quảng trường thì dịch vụ ăn uống giải khát này càng phát triển, có khi suốt ngày. Ở những thành phố có nhiều tuyến phố đi bộ thì dịch vụ bán hàng trên hè phố lại càng nhiều, nhưng có một điều là rất sạch sẽ, không có hiện tượng vứt rác ra đường. Ngay trên các phố ở Seoul Thủ đô Hàn Quốc cũng có những quán bánh mì, cháo dưới hình thức lều bạt thường dựng lên buổi tối cho khách ăn đêm.
KTS Tôn Đại chỉ ra: “Giữ lấy cái ưu điểm và hạn chế cái lỗi của vấn đề, ta nên tiến hành mấy biện pháp sau: nhất quyết phải tính sổ “chợ cóc” và “phố chợ”. tất thảy những người buôn bán nhỏ này cần được tổ chức đưa vào các chợ được thiết kế nghiêm trang theo quy hoạch hợp lý. Ta cần khắc phục những bất cập, bởi quy luật tiến lên của tầng lớp văn minh của các thành thị tiên tiến thì có những điều phải “hy sinh”. Hơn nữa, lề thói mua nhanh theo kiểu “ghé qua” dễ sinh nhiều áp lực cho liên lạc. Đối với người bán hàng, vào thuê chỗ trong chợ có cái lợi là cuộc sống ổn định, yên tâm không phải ngay ngáy mình bán hàng vừa cảnh giác chạy trốn nhà chức trách, có nơi chốn đàng hoàng với các thiết bị văn minh của chợ như đèn, quạt, khu vệ sinh công cộng. Về thành thị thì hết chợ cóc, đường phố sẽ bớt tắc nghẽn, thông thoáng hơn, người đi bộ có thể đi trên thềm an toàn và văn minh hơn”.
Chung quy lại, ổn định an ninh thứ tự, giành lại lề đường luôn là bài toán rất cần sự đồng thuận của người dân, nhất là những người đang thừa hưởng không gian công cộng ấy. thành thị đã cho mỗi người cơ hội sinh sống và làm việc. thành phố cũng đòi hỏi ở mỗi người đáp lại. Chẳng phải to tát hay hành động cao siêu gì. Việc tự tay chỉnh trang hè, không lấn chiếm, cộng tác cùng cơ quan chức năng để trả lại hè cho người đi bộ, chấp hành các quy định quản lý vỉa hè, đó cũng là một cách yêu Hà Nội. Một cách biểu thị tình ái thiết thực.
Bài và ảnh: Ngô Hải Miên
0 nhận xét:
Đăng nhận xét