Cuối tuần qua, tôi lái chiếc Ford EccoSport (số sàn) trên cao tốc Sài Gòn - Dầu Dây. Trên đường thấy có vài điều không được thuận mắt cho lắm, cộng với những trải nghiệm của bản thân tôi muốn san sớt với cộng đồng tài xế bốn bánh.
Tôi thấy có nhiều xe chạy tốc độ chậm, chắc chỉ khoảng 60-70 km/h cứ "bám trụ" ở làn ngoài cùng bên trái, trong khi cao tốc này cho phép xe chạy tới 120 km/h. Cũng trên cao tốc này, xuất hiện nhiều tình huống hai chiếc xe chở container cùng chạy song song với vận tốc 60-70 km/h cả đoạn dài khiến rất nhiều xe phía sau không vượt lên được.
Xét về lý, hai chiếc xe container không hoàn toàn sai, vì "cho bao nhiêu, chạy bấy nhiêu", các tài xế container có lái véc tơ vận tốc tức thời từ 59 km/h trở xuống, hay 121 km/h trở lên đâu. Ngoài ra, khi đường đông, xe cỡ lớn chạy nhiều khi không bảo đảm khoảng cách an toàn, xe dài và nặng mà chuyển làn liên tục càng không an toàn.
Còn về tình, quả là khi một chiếc xe container "khổng lồ", có hàng thì các bác tài sẽ không khoái cái màn cứ phải đổi làn liên tiếp, một phần vì xe dài liên hồi, máy dầu đã cũ, lại chở nặng, thường là quá tải, khi phải thực hành việc chuyển làn, tăng tốc... thìa là cả một cực hình. Một khi đã "lết" được cái thân ra được đến cái làn ngoài cùng, bên trái, thì "đành" phải cứ thế mà chạy, kệ thây bọn xe con "kêu gào thảm thiết" với vận tốc 60 -70 km/h phía sau.
Tôi từng nhiều lần chứng kiến cao tốc Sài Gòn - Dầu Dây, đoạn vừa qua khỏi thị thành đến trạm thu phí, bị tắc nghẽn nhiều giờ chỉ vì một hoặc hai xe container chở quá tải, chết máy, không bò lên nổi dốc cầu.
Lại nghĩ đến lợi quyền của xe con. Cả đời xe hầu như cứ nhích từng 10 cm một trong phố, chân tê, tay mỏi, má phanh mòn vẹt, máy xe nó cứ ngày càng "lỳ" ra, nay được dịp "tin tưởng.# ở các túi khí", với động cơ xe turbo đời mới, véc tơ vận tốc tức thời tăng từ 0-90 km giờ trong "nốt nhạc", camera trước sau, xe lại có thừa cả bộ sưu tập các chức năng cảnh báo, tươi vui hồn nhiên như con nít... mà cứ phải "chịu lép" đi sau hít khói các "bà già" xe tải, thì ai mà chịu cho được.
Vấn đề ở đâu, trước hết, đất nước còn nghèo, nên đường cao tốc, nhất là ở phía Nam, chỉ có hai làn xe chạy (60-120 km/h) và một làn nguy cấp. Đã vậy, lưu lượng xe lại quá cao, đặc biệt là vào giờ cao điểm, ngày cuối tuần, ngày lễ... quá tải. Ở phía Bắc "đỡ" hơn, có nhiều đường cao tốc hơn. Nhưng đường cao tốc ngoài Bắc vắng hơn thì lại có người mang đồ nhậu ra làn khẩn cấp ngồi. Nếu cao tốc ngoài đó mà lúc nào cũng đông xe như Sài Gòn - Dầu Dây hay Trung Lương thì làm gì có ai mang cả gia đình ra cao tốc mà nhậu.
Tiếp theo, cao tốc Việt Nam nhiều đường không quy định véc tơ vận tốc tức thời và làn đường cho từng loại xe mà có sự "đồng đẳng tuyệt đối" cho thảy các loại xe, bất chấp trọng tải, kích thước và tốc độ.
Tôi từng thuê xe SUV và Mobilhome để tự lái đi du lịch ở Mỹ và EU. Ở bên họ, cái gọi là "cao tốc", thì ít nhất cũng có ba làn xe chạy và một làn khẩn. Người ta có quy định tử tế. thí dụ, làn trong cùng (bên phải), là làn dành cho các xe "cụ bà", bao gồm, nhưng không giới hạn bởi xe tải nặng, xe container, xe bồn, xe kéo rơ-moóc... chỉ được phép lưu thông ở làn đường dành riêng với vận tốc 60-80 km/h. Các xe đó chỉ được phép vượt "đồng loại" đang đi trước mình với vận tốc "rùa bò", bằng cách chạy chuyển sang làn kế tiếp bên trái, với véc tơ vận tốc tức thời không quá 80 km/h, rồi phải vào ngay làn trong cùng bên phải, nơi ăn nhập với đạo đức và năng lực của mình....
Ở Mỹ, khi đi trên cao tốc (vận tốc đến 55 hoặc đôi nơi đến 70 miles, còn có luật bất kỳ khi nào phía sau xe bạn có từ hai chiếc xe chạy cùng làn trở lên đang "tòm tem" muốn vượt qua xe bạn, song song nếu làn kế cận, bên phải (trừ làn dành cho các " cụ bà" nói trên) còn trống, thì bạn vẫn buộc phải rẽ sang làn đó để nhường đường cho họ. Không có chuyện bạn lấy cớ đang chạy đúng tốc độ tối đa cho phép để cứ "ôm" một làn đường, đặc biệt là cái làn ngoài cùng bên trái, để cản trờ những xe phía sau đang cần đi nhanh hơn. Tôi đã lái chiếc Jeep SUV gần như mới toanh chạy từ Los Angeles đi Las Vegas (đi và về) trên cao tốc xuyên sa mạc Nevada và có trải nghiệm như vậy đó.
Ở Mỹ cũng còn chuyện này, vui hơn. Trên những cao tốc có nhiều làn xe, từ bốn làn trở trên, thì cái làn ngoài cùng bên trái, với biển đề "Car Pool" ở trên cao, là dành riêng cho các xe con nào có từ hai người ngồi trên trở lên (kể cả tài xế). Những khi đường đông, tắc đường, xe nào chở nhiều người thì xe đó được ưu tiên hơn những xe chỉ có một mình lái xe. Gặp lúc đường đông, cảnh sát đi môtô cứ len lỏi sát làn Car Pool, để "săn" lái xe ăn gian... phạt. Văn minh thế chứ.
Ở châu Âu, véc tơ vận tốc tức thời cho phép trên các cao tốc thường là 60-120 km/h, và họ có luật: Miễn là xe bạn không phải "bà già", bất kỳ thời khắc nào, khi làn bên phải bạn (trừ làn xe cho "bà già") mà còn trống, thì bạn cũng phải chuyển sang làn đó mà chạy, tới 120 km/h cũng được. Đặc biệt, trên một số cao tốc ở Đức, nơi mà về lý thuyết là không hạn chế tốc độ... cũng có luật: bạn không được "ôm" cái làn ngoài cùng, bên trái mà chạy liên tục quá cự ly 5 km.
Tôi thấy một số độc giả Việt "chém" rằng ở Đức có thể lái xe đạt véc tơ vận tốc tức thời trên 200km/h liên tục, trong nhiều giờ, đi hàng trăm km. Xạo quá! Trên cao tốc như vậy ở Đức, tôi đã lái chiếc Audi sedan của người bạn đạt tới vận tốc 180 km/h ở làn ngoài cùng bên trái, đi khoảng hơn 3 km và cũng phải rẽ vào làn kế bên phải, vì... run quá. Khi mình vừa vào, đã thấy đám "Mercedes", BMW, Lamborghini bóng nhoáng lao qua như gió lốc với tốc độ phải hơn 200 km/h. Không nhường không được.
Để cho cánh tài xế ở ta có được thói quen xử sự văn minh trong phạm vi luật pháp, thì đầu tiên luật phải vừa nghiêm minh, vừa phải khả thi trong thực tế. Phải có đủ đường đạt chuẩn quốc tế, có quy định làn đường và vận tốc ứng cho từng loại xe gồm biển báo, biển cấm rõ ràng. Rồi sau đó chúng ta mới có thể đề nghị tinh thần của người lái xe, vì tinh thần vẫn được quyết định bởi vật chất. Riêng chuyện lái xe ngược chiều vào cao tốc, thì Việt Nam đang là "đất thánh" cho vi phạm thuộc loại này. Theo tôi, cần có hình phạt tù ngắn ngày hoặc phạt cần lao công ích, cộng thêm phạt tiền và tước bằng tài xế, ba năm sau hãy cho thi lại.
độc giả Nguyễn Thanh Tuân
0 nhận xét:
Đăng nhận xét